Çalışma alanı
Deniz Ticareti ve Deniz İş Hukuku
Deniz ticareti hukuku ile deniz iş hukuku: gemi ve yat tescili, çarter sözleşmeleri, deniz sigortası ve hasar talepleri ile gemi adamlarının iş ilişkileri ve alacakları.
Alanın kapsamı
Deniz hukuku uygulaması iki ana koldan yürür: deniz ticareti hukuku ve deniz iş hukuku.
Deniz ticareti kolunda; gemi ve yat mülkiyeti, sicil ve bayrak işlemleri, çarter sözleşmeleri, deniz sigortası ve hasar talepleri, çatma, kurtarma ve müşterek avarya ile gemilere yönelik cebrî icra işlemleri takip edilir. Temel mevzuat, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Deniz Ticareti başlıklı Beşinci Kitabı (m. 931–1400) ile 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu'dur.
Deniz iş hukuku kolunda ise gemi adamlarının çalışma ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar takip edilir. Bu alandaki kurallar üç katmanlıdır: Türk bayraklı gemilerde 854 sayılı Deniz İş Kanunu; yabancı bayraklı gemilerde çalışan gemi adamları bakımından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümleri ve milletlerarası özel hukuk kuralları; her iki hâlde de Türkiye'nin taraf olduğu 2006 tarihli Denizcilik Çalışma Sözleşmesi (MLC 2006) standartları.
Yürütülen işlemler
Ücret ve diğer işçilik alacakları
Gemi adamının ödenmeyen ücreti, fazla çalışma, hafta tatili ve izin alacakları ile sözleşmeden doğan diğer tutarların hesaplanması ve tahsili. Gemi adamı ücret alacağı, kanunda hem "deniz alacağı" hem de gemi üzerinde kanuni rehin doğuran "gemi alacağı" olarak korunur (TTK m. 1320, 1352).
Gemiye ihtiyati haciz
Ücret alacağının teminatı için geminin ihtiyaten haczi; gemi adamları bu başvuruda teminat yatırma yükümlülüğünden muaftır (TTK m. 1363/3). Kanuni rehin hakkı, gemiden ayrılıştan itibaren bir yıl içinde kullanılmazsa düşer (TTK m. 1326); bu nedenle alacak takibinde süre kritiktir.
İş sözleşmelerinin incelenmesi
Gemi adamı iş sözleşmeleri ve işverence dayatılan genel şartların (CBA/toplu sözleşme metinleri dâhil) Türk hukuku ve MLC 2006 standartları yönünden denetimi; geçersiz kayıtların (ör. usulsüz ibra ve feragat klozları) tespiti.
Fesih, kıdem ve iade
İş sözleşmesinin feshi, kıdem ve ihbar tazminatı uyuşmazlıkları ile gemi adamının ülkesine iadesi (repatriation) giderlerinin takibi.
İş kazası ve meslek hastalığı
Gemide veya gemi hizmetinde meydana gelen kaza ve hastalıklardan doğan tazminat taleplerinin yürütülmesi.
İşveren ve donatan sorumluluğu
Sözleşmesel işveren, gemi maliki, işleten ve fiilî ödeme yapan şirketler arasındaki sorumluluk ilişkisinin tespiti; organik bağ içindeki şirketlere karşı taleplerin yöneltilmesi.
ITF ve idari başvurular
Uluslararası Taşıma İşçileri Federasyonu (ITF) nezdindeki başvurular ile liman ve bayrak devleti makamları önündeki işlemler.
Gemi ve yat tescili
Millî Gemi Sicili ve Türk Uluslararası Gemi Sicili (TUGS) nezdinde tescil, terkin ve bayrak işlemleri.
Çarter sözleşmeleri
Yolculuk, zaman ve çıplak gemi (bareboat) çarter sözleşmelerinin hazırlanması ve incelenmesi; uygulanacak hukuk ve uyuşmazlık çözüm kayıtlarının değerlendirilmesi.
Deniz sigortası ve hasar talepleri
Tekne, yük ve P&I kapsamındaki taleplerin takibi; kısmi zıya, tam zıya ve hükmî tam zıya değerlendirmeleri.
Çatma, kurtarma ve müşterek avarya
Çatmada sorumluluğun kusur oranına göre paylaştırılması; kurtarma sözleşmeleri; York-Anvers Kuralları çerçevesinde müşterek avarya işlemleri.
Liman devleti denetimi
Geminin seferden meni / alıkonulması kararlarına itiraz ve eksikliklerin giderilmesine ilişkin işlemler.
Gemi ipoteği ve cebrî icra
Gemi ipoteği tesisi, gemilere yönelik ihtiyati haciz ve gemi alacaklısı haklarının takibi.
Dayanak mevzuat
Alanın temel mevzuatı; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun Beşinci Kitabı, 4490 sayılı Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu, 854 sayılı Deniz İş Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'dur. Türkiye'nin taraf olduğu başlıca milletlerarası düzenlemeler SOLAS, MARPOL, STCW ve 2006 tarihli Denizcilik Çalışma Sözleşmesi'dir (MLC 2006). İlk derecede görev, denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla görevlendirilen asliye ticaret mahkemelerindedir; gemi adamlarının iş uyuşmazlıkları ise iş mahkemelerinde görülür. Gemiye yönelik ihtiyati haciz taleplerinde yetki, kanunda kesin biçimde belirlenmiş yer mahkemelerine aittir (TTK m. 1354–1355).
Yabancılık unsuruna ilişkin hususlar
Deniz ticareti doğası gereği sınır ötesidir: bir gemi tek seferde birden çok devletin yetki alanından geçer. Geminin bayrağı, sözleşmedeki hukuk seçimi kayıtları ve işin fiilen görüldüğü yer; uygulanacak hukuku ve görevli mahkemeyi birlikte belirler. Yabancı bayraklı gemide çalışan Türk gemi adamlarının alacak davaları Türk mahkemelerinde görülebilmekte; gemi Türk limanında bulunduğu sürece gemiye yönelik ihtiyati haciz Türk mahkemelerinden istenebilmektedir. İstanbul ve Çanakkale Boğazlarından geçiş, 1936 tarihli Montrö Sözleşmesi rejimine tabidir.
Danışmanlık talebi
Dosyanızın hukuki durumunu değerlendirmek üzere büro ile ilk görüşme talebinde bulunabilirsiniz. Görüşme dokuz dilde yapılabilmektedir.