5901 sayılı Kanun m. 12/1-b · 2010/139 sayılı Yönetmelik
Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı — Banka Mevduatı
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesi ile 2010/139 sayılı Uygulama Yönetmeliği uyarınca, BDDK denetimine tabi bir bankada 500.000 ABD doları tutarındaki mevduatın üç yıl süreyle tutulması esasına dayanan başvuru yoludur. Asgari tutar 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmiştir (RG 19.09.2018, S. 30540). 6 Ocak 2022 tarihli 5072 sayılı Karar uyarınca yatırıma konu döviz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na satılmakta; elde edilen Türk lirası tutar üç yıl süreyle blokede tutulmakta ve faiz bu Türk lirası tutar üzerinden işlemektedir. Üç yıllık süre blokaj tarihinden itibaren başlar. Başvurunun kabulü hâlinde vatandaşlık Cumhurbaşkanı Kararı ile kazanılır. Dosya, usulüne uygun düzenlenmiş vekâletname kapsamında yürütülür.
Hukuki Çerçeve
- Hukuki dayanak
- 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu m. 12; Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 20 (5554 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile değişik)
- Asgari yatırım tutarı
- 500.000 ABD Doları
- Elde tutma süresi
- Blokaj tarihinden itibaren üç yıl
- Yetkili makam
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü; mevduat uygunluğu BDDK tarafından belgelenir
- Tabi olduğu hukuk
- Türkiye Cumhuriyeti hukuku
- Hazırlayan
- Avukat Abdulsamed Burak Turak
- Kaynak doğrulama tarihi
- 21 Ağustos 2026
Temel Bilgiler
Hesap üzerinde erişim
Hesabın açılmasıyla birlikte müvekkile internet bankacılığı erişimi tanımlanır. Blokedeki tutar ve işleyen faiz bu erişim üzerinden her zaman görüntülenebilir. Üç yıllık süre boyunca kısıtlı olan husus, yalnızca yatırıma esas anaparanın çekilmesidir.
Dosyanın avukat tarafından yürütülmesi
Dosya, İstanbul Barosu'na kayıtlı Avukat Abdulsamed Burak Turak tarafından bizzat yürütülür. Kurum yazışmaları, vekâletname kapsamındaki işlemler ve müvekkil bilgilendirmesi aynı el tarafından yapılır.
Faizin müvekkile ait olması
Blokedeki Türk lirası tutar üzerinden faiz işler. Faiz oranı değişken değildir; müvekkilin seçtiği 1, 3, 6 veya 12 aylık vade için sabitlenir ve vade sonunda o tarihte geçerli koşullarla yenilenir. İşleyen faiz blokeye tabi değildir ve müvekkilin tasarrufundadır.
Türk lirasının değer kaybı hâlinde durum
Yatırıma konu tutar üç yıl boyunca Türk lirası olarak tutulduğundan, dönem içinde kurda meydana gelecek değişimin anaparaya etkisi başvurunun değerlendirilmesinde ele alınması gereken bir husustur.
Bu başvuru yolunda mevzuat özel bir düzenleme öngörmektedir. 5072 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca yatırıma konu döviz, Türkiye'de faaliyet gösteren bankaya ve bu banka aracılığıyla Merkez Bankası'na satılmakta; elde edilen Türk lirası tutar üç yıl süreyle blokede tutulmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, dönem boyunca Türk lirasındaki değer kaybına karşı anaparanın döviz cinsinden karşılığını güvence altına almaktadır. Bu koruma, TCMB'nin yurt dışında yerleşiklere yönelik YUVAM (kur korumalı mevduat) çerçevesi kapsamında işler.
Bunun sonucu olarak, üç yıllık dönemde anapara üzerindeki kur riski yatırımcı tarafından değil, Merkez Bankası tarafından üstlenilmektedir. Blokedeki Türk lirası tutar üzerinden ayrıca faiz işlemektedir.
Güvencenin kapsamı, uygulanacak esaslar ve yatırım tarihinde yürürlükte bulunan düzenlemeler dosya bazında değerlendirilir. Bu husus, iki başvuru yolu arasında tercih yapılırken ilk görüşmede ele alınan konulardandır.
Vekâletname kapsamı ve Türkiye'de bizzat bulunma yükümlülüğü
Vatandaşlık başvuruları, avukata verilmiş usulüne uygun düzenlenmiş vekâletname kapsamında yürütülür. Vekâletname, müvekkilin her aşamada Türkiye'de bulunmasını gerektirmeyen işlemlerin avukat tarafından takip edilmesine imkân verir.
Vekâletnamenin düzenlenmesi Türkiye'ye seyahati gerektirmez. Belge, müvekkilin bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenlenebilir ve bu hâlde ayrıca tasdik aranmaz. Bunun yerine yerel noter önünde de düzenlenebilir: ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ise belge apostil şerhi ile tamamlanır; taraf değilse, noterin bağlı bulunduğu makamca tasdik edilerek aynı ülkedeki Türk konsolosluğunca onaylanır. Büro, düzenleme usulünün belirlenmesi, tasdik aşaması ve Türkiye'de kullanım için gereken yeminli tercüme bakımından müvekkile yardımcı olur.
Buna karşılık iki işlem bizzat huzurda bulunmayı gerektirir. İkamet izni başvurusunun yapıldığı tarihte ve bundan yaklaşık dört ilâ beş iş günü sonra yapılan vatandaşlık başvurusu tarihinde müvekkilin Türkiye'de bulunması aranır; her iki aşamada da biyometrik kayıt alınır. Uygulamada bu, yaklaşık bir haftalık tek bir ziyaret anlamına gelir.
Bu husus, süreç tamamen yurt dışından yürütülebilirmiş gibi anlaşıldığında planlama hatasına yol açtığından, ilk görüşmede açıkça belirtilir. Vekâletname kapsamındaki temsil geniştir; ancak anılan iki huzurda bulunma yükümlülüğünü kapsamaz.
Banka Mevduatı — Sık Sorulanlar
Sık Sorulan Sorular
Faiz işler. Bu başvuru yolunda yatırıma konu döviz, 5072 sayılı Karar uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na satılmakta ve elde edilen Türk lirası tutar üç yıl süreyle blokede tutulmaktadır. Faiz, blokedeki Türk lirası tutar üzerinden işler; döviz bakiyesi üzerinden işleyen bir faiz söz konusu değildir. Faiz oranı değişken değildir: müvekkilin seçtiği 1, 3, 6 veya 12 aylık vade için sabitlenir ve vade sonunda o tarihte geçerli koşullarla yenilenir. İşleyen faiz blokeye tabi olmayıp hesaba aktarılır. Merkez Bankası, dönem boyunca Türk lirasındaki değer kaybına karşı anaparanın döviz cinsinden karşılığını güvence altına alır. Blokaj yalnızca yatırıma esas anaparaya ilişkindir ve üç yıllık süre blokaj tarihinden itibaren işler.
Blokaj tarihinden itibaren otuz altı ay dolduğunda bloke kaldırılır; anapara ve işlemiş faiz üzerinde tasarruf serbesttir. Sürenin başlangıcı Cumhurbaşkanı Kararı tarihi değil, blokaj tarihidir; iki tarih arasında uygulamada bir yılı aşan fark bulunabilmektedir. Büro, sürenin takibi ile blokenin kaldırılması ve tutarın yurt dışına transferine ilişkin işlemlerde ayrıca temsil hizmeti vermektedir.
Hayır. İşlemlerin önemli bölümü usulüne uygun düzenlenmiş vekâletname kapsamında yürütülebilir; vekâletnamenin düzenlenmesi de Türkiye'ye seyahati gerektirmez. Ancak ikamet izni başvurusunun yapıldığı tarihte ve bundan yaklaşık dört ilâ beş iş günü sonra yapılan vatandaşlık başvurusu tarihinde müvekkilin Türkiye'de bizzat bulunması aranır; her iki aşamada biyometrik kayıt alınır. Uygulamada bu, yaklaşık bir haftalık tek bir ziyarete karşılık gelir.
5901 sayılı Kanun'un 12'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında eş ile on sekiz yaşından küçük çocuklar aynı başvuruya dâhil edilebilir; bunun için ayrıca yatırım yapılması aranmaz. Başvuruya dâhil edilen her kişi bakımından kimlik, nüfus ve aile durumuna ilişkin belgelerin ayrıca temini, tasdiki ve tercümesi gerekir.
Mevduat, BDDK denetimine tabi ve bu başvuru yolu bakımından Uygunluk Belgesi sürecini yürütebilen bankalar nezdinde tutulur. Kamu sermayeli mevduat bankaları ile katılım bankaları bu kapsamdadır; katılım hesaplarında getiri faiz yerine kâr payı olarak gerçekleşir. Hangi banka ve şube ile çalışılacağı, müvekkilin tercihi ile işlemin gerekleri birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Banka mevduatı yolunda ikamet izni başvurusu zorunludur ve vatandaşlık başvurusundan önce yapılması gerekir. Başvuru, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 31'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında İl Göç İdaresi Müdürlüğü nezdinde yapılır ve büro tarafından takip edilir. Başvuru anında müvekkilin Türkiye'de bizzat bulunması aranır.
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş oluşturmaz. Dosyaya özgü değerlendirme ilk görüşmede yapılır.
Kaynaklar
Mevzuat ve Resmî Kaynaklar
Aşağıdaki her kayıt, ilgili resmî merciin yayımladığı asıl metne bağlantı verir.
Kanunlar 1
- Türk Vatandaşlığı Kanunu (Kanun No. 5901)Yatırım yoluyla vatandaşlık programının dayanağı olan istisnai kazanma hali 12 nci maddede düzenlenir.
Yönetmelikler 2
- Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik (Bakanlar Kurulu Kararı 2010/139)Yatırım türleri 20 nci maddede düzenlenir. Bağlantı 2010 tarihli asıl metne aittir; yürürlükteki tutarlar aşağıda anılan 2022 tarihli değişiklikle belirlenmiştir.
- Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (Karar Sayısı: 5554)Taşınmaz için asgari tutarı 400.000 ABD Doları, diğer yatırım yolları için 500.000 ABD Doları olarak belirlemiştir; 13 Haziran 2022 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Resmî kurum kaynakları 3
- Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel MüdürlüğüVatandaşlık başvurularını alan ve yürüten merkezî makamdır.
- Göç İdaresi Başkanlığı, e-İkametVatandaşlık başvurusunun ön koşulu olan ikamet izni başvuruları bu sistem üzerinden yapılır.
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)Vatandaşlığa esas mevduatın uygunluğunu belgeler ve blokajı denetler.
Banka Mevduatı Yolu
Banka mevduatı yolu hakkında görüşme
Avukat Abdulsamed Burak Turak, 5901 sayılı Kanun'un 12'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki dosyaları 2019 yılından bu yana yürütmektedir. İlk görüşmede başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı, uyrukluğa göre aranan belgeler, öngörülen süre ve dosyanın kapsamı ele alınır.