5901 sayılı Kanun m. 12/1-b · 2010/139 sayılı Yönetmelik

Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı — Banka Mevduatı

5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesi ile 2010/139 sayılı Uygulama Yönetmeliği uyarınca, BDDK denetimine tabi bir bankada 500.000 ABD doları tutarındaki mevduatın üç yıl süreyle tutulması esasına dayanan başvuru yoludur. Asgari tutar 18 Eylül 2018 tarihli 106 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmiştir. 6 Ocak 2022 tarihli 5072 sayılı Karar uyarınca yatırıma konu döviz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na satılmakta; elde edilen Türk lirası tutar üç yıl süreyle blokede tutulmakta ve faiz bu Türk lirası tutar üzerinden işlemektedir. Üç yıllık süre blokaj tarihinden itibaren başlar. Başvurunun kabulü hâlinde vatandaşlık Cumhurbaşkanı Kararı ile kazanılır. Dosya, usulüne uygun düzenlenmiş vekâletname kapsamında yürütülür.

Randevu oluşturun Soru iletin

Temel Bilgiler

Asgari yatırım500.000 ABD doları

Tutma süresiBlokaj tarihinden itibaren 3 yıl

Tutulan para birimiTürk lirası — döviz TCMB'ye satılır

FaizTürk lirası tutar üzerinden işler

Faiz vadesiDeğişken değil — 1, 3, 6 veya 12 ay için sabit

Kur güvencesiAnaparanın döviz karşılığı Merkez Bankası güvencesindedir

Başvurudan karara3–5 ay — süreyi idare belirler

SeyahatTürkiye'de yaklaşık bir haftalık tek ziyaret

Aile kapsamıEş ve on sekiz yaşından küçük çocuklar

İkamet izniZorunlu — büro tarafından takip edilir

Yatırımın tutulduğu kurumBDDK denetimine tabi banka

Vekâletname Kapsamında Yürütülen İşlemler

Sürecin On Üç Aşaması

Aşağıdaki sıralama, banka mevduatı yoluyla yapılan başvurularda izlenen usulü göstermektedir. Vergi kimlik numarası tescili, banka nezdindeki işlemlerin koordinasyonu, ikamet izni başvurusu, belgelerin tasdik ve tercüme düzeni ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü nezdindeki başvurunun takibi vekâletname kapsamında yürütülür. Fonun transferi ile kimlik ve aile belgelerinin temini müvekkilin sorumluluğundadır.

Hazırlık Evre

Aşama 01

Vekâletname

Vekâletnamenin düzenlenmesi Türkiye'ye seyahati gerektirmez. Belge, müvekkilin bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenlenebilir; ya da yerel noter önünde düzenlenerek, ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ise apostil şerhi ile tamamlanır. Sözleşmeye taraf olmayan ülkelerde belge önce yerel usule göre tasdik edilir, ardından aynı ülkedeki Türk konsolosluğunca onaylanır; tasdik zinciri yurt dışında tamamlanır. Türkiye'de kullanım için yeminli tercüme ve noter tasdiki gerekir.

Gün 1–14

Aşama 02

Vergi kimlik numarası

Yabancı gerçek kişiler adına vergi kimlik numarası, Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dijital vergi dairesi sistemi üzerinden tescil edilir. Banka hesabının açılabilmesi için bu numaranın önceden tescil edilmiş olması aranır.

Gün 5–7

Aşama 03

Banka hesabının açılması

Hesap, BDDK denetimine tabi bir banka nezdinde vekâletname kapsamında açılır. Hesabın açılmasıyla birlikte müvekkile internet bankacılığı erişimi tanımlanır; bakiye ve işleyen faiz bu erişim üzerinden takip edilebilir. Blokaj yalnızca yatırıma esas anaparaya ilişkindir.

Gün 10–18

Yatırım Evre

Aşama 04

Fon transferi ve döviz satışı

Tutar, müvekkilin kendi adına kayıtlı yurt dışı hesabından Türkiye'deki hesabına transfer edilir. 5072 sayılı Karar uyarınca döviz, Merkez Bankası'na satılarak Türk lirasına çevrilir; blokeye alınacak tutar bu şekilde oluşan Türk lirası tutardır. Transferin kaynağına ilişkin belgeler 5549 sayılı Kanun kapsamında ayrıca değerlendirilir.

Gün 18–25

Aşama 05

Blokaj ve Uygunluk Belgesi

Banka, tutarın üç yıl süreyle blokede tutulacağını tevsik eden belgeyi düzenler ve BDDK nezdinde Uygunluk Belgesi süreci yürütülür. Üç yıllık tutma süresi, Cumhurbaşkanı Kararı tarihinden değil, blokaj tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Gün 25–30

Aşama 06

Belge dosyasının oluşturulması

Pasaport, doğum kaydı, medeni hâle ilişkin belgeler, adlî sicil kaydı ve çocuklara ait belgeler toplanarak eksiklik ve geçerlilik yönünden incelenir. Belgelerin hangi usulle tasdik edileceği, düzenlendiği ülkeye göre belirlenir.

Gün 20–35

Başvuru Evre

Aşama 07

Yeminli tercüme ve noter tasdiki

Türkçe düzenlenmemiş belgeler, noterlik nezdinde yetkili yeminli mütercim tarafından tercüme edilir ve noter tasdikine sunulur. Yurt dışında yapılmış ve Türk noteri tasdikinden geçmemiş tercümeler idarece kabul edilmemektedir.

Gün 30–45

Aşama 08

İkamet izni başvurusu

Banka mevduatı yolunda ikamet izni başvurusu zorunludur ve vatandaşlık başvurusundan önce yapılır. Başvuru sırasında müvekkilin Türkiye'de bizzat bulunması ve biyometrik kaydının alınması aranır. Başvuru, İl Göç İdaresi Müdürlüğü nezdinde takip edilir.

Gün 40–55

Aşama 09

Vatandaşlık başvurusu

Vatandaşlık başvurusu, ikamet izni başvurusundan yaklaşık dört ilâ beş iş günü sonra yapılır ve bu aşamada da müvekkilin Türkiye'de bizzat bulunması ile biyometrik kaydının alınması aranır. Vekâletname kapsamındaki temsil, bu iki huzurda bulunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Gün 50–60

Karar Evre

Aşama 10

İdarî inceleme

Başvuru, İçişleri Bakanlığı ve ilgili birimlerce incelenir. Başvurunun sunulmasından karara kadar geçen süre uygulamada üç ilâ beş aydır. Bu süre idarenin iş yüküne bağlı olup avukatın denetiminde değildir; taahhüt konusu yapılamaz. Büro, dosyanın durumunu takip eder ve idarece istenen bilgileri sunar.

Dosyanın 3–6. ayı

Aşama 11

Cumhurbaşkanı Kararı

5901 sayılı Kanun'un 12'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki vatandaşlık, Cumhurbaşkanı Kararı ile kazanılır. Karar, başvurucu ile başvuruya dâhil edilen aile bireylerini birlikte kapsar.

6–9. ay

Aşama 12

Nüfus kaydı ve kimlik belgesi

Karar sonrasında nüfus kütüğüne tescil yapılır ve Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı düzenlenir. İşlem, Nüfus Müdürlüğü nezdinde takip edilir.

9–10. ay

Aşama 13

Pasaport düzenlenmesi

Kimlik kaydının tamamlanmasının ardından pasaport başvurusu yapılır. Yetişkinler için düzenlenen pasaportun geçerlilik süresi on yıldır.

10–12. ay

Vekâletnamenin imzalanmasından tamamlanmaya kadar 6–12 ay

Bu süre ile başvurudan karara kadar geçen üç ilâ beş aylık süre arasındaki fark, başvurudan önceki aşamalardan kaynaklanır: vekâletnamenin düzenlenmesi, müvekkile ait belgelerin temini ve tasdiki ile Uygunluk Belgesi süreci. Başvuru sonrasındaki inceleme süresi idarece belirlenir ve avukatın denetiminde değildir.

Randevu oluşturun

Hesap üzerinde erişim

Hesabın açılmasıyla birlikte müvekkile internet bankacılığı erişimi tanımlanır. Blokedeki tutar ve işleyen faiz bu erişim üzerinden her zaman görüntülenebilir. Üç yıllık süre boyunca kısıtlı olan husus, yalnızca yatırıma esas anaparanın çekilmesidir.

Dosyanın avukat tarafından yürütülmesi

Dosya, İstanbul Barosu'na kayıtlı Av. Abdulsamed Burak Turak tarafından bizzat yürütülür. Kurum yazışmaları, vekâletname kapsamındaki işlemler ve müvekkil bilgilendirmesi aynı el tarafından yapılır.

Faizin müvekkile ait olması

Blokedeki Türk lirası tutar üzerinden faiz işler. Faiz oranı değişken değildir; müvekkilin seçtiği 1, 3, 6 veya 12 aylık vade için sabitlenir ve vade sonunda o tarihte geçerli koşullarla yenilenir. İşleyen faiz blokeye tabi değildir ve müvekkilin tasarrufundadır.

Türk lirasının değer kaybı hâlinde durum

Yatırıma konu tutar üç yıl boyunca Türk lirası olarak tutulduğundan, dönem içinde kurda meydana gelecek değişimin anaparaya etkisi başvurunun değerlendirilmesinde ele alınması gereken bir husustur.

Bu başvuru yolunda mevzuat özel bir düzenleme öngörmektedir. 5072 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca yatırıma konu döviz, Türkiye'de faaliyet gösteren bankaya ve bu banka aracılığıyla Merkez Bankası'na satılmakta; elde edilen Türk lirası tutar üç yıl süreyle blokede tutulmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, dönem boyunca Türk lirasındaki değer kaybına karşı anaparanın döviz cinsinden karşılığını güvence altına almaktadır.

Bunun sonucu olarak, üç yıllık dönemde anapara üzerindeki kur riski yatırımcı tarafından değil, Merkez Bankası tarafından üstlenilmektedir. Blokedeki Türk lirası tutar üzerinden ayrıca faiz işlemektedir.

Güvencenin kapsamı, uygulanacak esaslar ve yatırım tarihinde yürürlükte bulunan düzenlemeler dosya bazında değerlendirilir. Bu husus, iki başvuru yolu arasında tercih yapılırken ilk görüşmede ele alınan konulardandır.

Vekâletname kapsamı ve Türkiye'de bizzat bulunma yükümlülüğü

Vatandaşlık başvuruları, avukata verilmiş usulüne uygun düzenlenmiş vekâletname kapsamında yürütülür. Vekâletname, müvekkilin her aşamada Türkiye'de bulunmasını gerektirmeyen işlemlerin avukat tarafından takip edilmesine imkân verir.

Vekâletnamenin düzenlenmesi Türkiye'ye seyahati gerektirmez. Belge, müvekkilin bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenlenebilir ve bu hâlde ayrıca tasdik aranmaz. Bunun yerine yerel noter önünde de düzenlenebilir: ülke Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf ise belge apostil şerhi ile tamamlanır; taraf değilse, noterin bağlı bulunduğu makamca tasdik edilerek aynı ülkedeki Türk konsolosluğunca onaylanır. Büro, düzenleme usulünün belirlenmesi, tasdik aşaması ve Türkiye'de kullanım için gereken yeminli tercüme bakımından müvekkile yardımcı olur.

Buna karşılık iki işlem bizzat huzurda bulunmayı gerektirir. İkamet izni başvurusunun yapıldığı tarihte ve bundan yaklaşık dört ilâ beş iş günü sonra yapılan vatandaşlık başvurusu tarihinde müvekkilin Türkiye'de bulunması aranır; her iki aşamada da biyometrik kayıt alınır. Uygulamada bu, yaklaşık bir haftalık tek bir ziyaret anlamına gelir.

Bu husus, süreç tamamen yurt dışından yürütülebilirmiş gibi anlaşıldığında planlama hatasına yol açtığından, ilk görüşmede açıkça belirtilir. Vekâletname kapsamındaki temsil geniştir; ancak anılan iki huzurda bulunma yükümlülüğünü kapsamaz.

Belge Düzeni

Aranan Belgeler

Aşağıdaki başlıklar, banka mevduatı yolunda olağan olarak aranan belge gruplarını göstermektedir. Belgelerin hangi usulle tasdik edileceği ve hangi ek belgelerin gerekeceği, müvekkilin uyrukluğuna, belgelerin düzenlendiği ülkeye ve aile durumuna göre değişir; bu tespit ilk görüşmenin ardından dosya bazında yapılır.

Kimlik ve nüfus belgeleri

✓Geçerli pasaport — başvuruya dâhil tüm kişiler için
✓Doğum kaydına ilişkin belge
✓Medeni hâle ilişkin belge (evlilik veya bekârlık kaydı)
✓On sekiz yaşından küçük çocuklara ait doğum kayıtları

İdarî belgeler

✓İkamet edilen ülkeden alınan adlî sicil kaydı
✓Uyrukluk ülkesinden alınan adlî sicil kaydı
✓Türkiye'de geçerli sağlık sigortası poliçesi
✓Biyometrik fotoğraf — idarece belirlenen ölçülerde

Yatırıma ilişkin belgeler

✓Transferi tevsik eden banka belgeleri
✓Fonun kaynağına ilişkin belgeler (5549 sayılı Kanun kapsamında)
✓Bankaca düzenlenen blokaj yazısı
✓BDDK nezdinde düzenlenen Uygunluk Belgesi

Türkiye'de düzenlenen belgeler

✓Vergi kimlik numarası
✓Vekâletname — tasdik zinciri tamamlanmış olarak
✓İkamet izni belgesi
✓Yabancı belgelerin yeminli tercümeleri ve noter tasdikleri

Belge listesi uyrukluğa ve belgenin düzenlendiği ülkenin tasdik rejimine göre farklılık gösterir. Lahey Apostil Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerde tasdik, konsolosluk zinciri üzerinden tamamlanır. Kesin liste, pasaport ve mevcut belgeler incelendikten sonra bildirilir.

Banka Mevduatı — Sık Sorulanlar

Sık Sorulan Sorular

Üç yıllık süre boyunca faiz işler mi ve faiz neyin üzerinden hesaplanır?

Faiz işler. Bu başvuru yolunda yatırıma konu döviz, 5072 sayılı Karar uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na satılmakta ve elde edilen Türk lirası tutar üç yıl süreyle blokede tutulmaktadır. Faiz, blokedeki Türk lirası tutar üzerinden işler; döviz bakiyesi üzerinden işleyen bir faiz söz konusu değildir. Faiz oranı değişken değildir: müvekkilin seçtiği 1, 3, 6 veya 12 aylık vade için sabitlenir ve vade sonunda o tarihte geçerli koşullarla yenilenir. İşleyen faiz blokeye tabi olmayıp hesaba aktarılır. Merkez Bankası, dönem boyunca Türk lirasındaki değer kaybına karşı anaparanın döviz cinsinden karşılığını güvence altına alır. Blokaj yalnızca yatırıma esas anaparaya ilişkindir ve üç yıllık süre blokaj tarihinden itibaren işler.

Üç yıllık süre sona erdiğinde ne olur?

Blokaj tarihinden itibaren otuz altı ay dolduğunda bloke kaldırılır; anapara ve işlemiş faiz üzerinde tasarruf serbesttir. Sürenin başlangıcı Cumhurbaşkanı Kararı tarihi değil, blokaj tarihidir; iki tarih arasında uygulamada bir yılı aşan fark bulunabilmektedir. Büro, sürenin takibi ile blokenin kaldırılması ve tutarın yurt dışına transferine ilişkin işlemlerde ayrıca temsil hizmeti vermektedir.

Sürecin tamamı yurt dışından yürütülebilir mi?

Hayır. İşlemlerin önemli bölümü usulüne uygun düzenlenmiş vekâletname kapsamında yürütülebilir; vekâletnamenin düzenlenmesi de Türkiye'ye seyahati gerektirmez. Ancak ikamet izni başvurusunun yapıldığı tarihte ve bundan yaklaşık dört ilâ beş iş günü sonra yapılan vatandaşlık başvurusu tarihinde müvekkilin Türkiye'de bizzat bulunması aranır; her iki aşamada biyometrik kayıt alınır. Uygulamada bu, yaklaşık bir haftalık tek bir ziyarete karşılık gelir.

Eş ve çocuklar başvuruya dâhil edilebilir mi?

5901 sayılı Kanun'un 12'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında eş ile on sekiz yaşından küçük çocuklar aynı başvuruya dâhil edilebilir; bunun için ayrıca yatırım yapılması aranmaz. Başvuruya dâhil edilen her kişi bakımından kimlik, nüfus ve aile durumuna ilişkin belgelerin ayrıca temini, tasdiki ve tercümesi gerekir.

Mevduat hangi bankalarda tutulabilir?

Mevduat, BDDK denetimine tabi ve bu başvuru yolu bakımından Uygunluk Belgesi sürecini yürütebilen bankalar nezdinde tutulur. Kamu sermayeli mevduat bankaları ile katılım bankaları bu kapsamdadır; katılım hesaplarında getiri faiz yerine kâr payı olarak gerçekleşir. Hangi banka ve şube ile çalışılacağı, müvekkilin tercihi ile işlemin gerekleri birlikte değerlendirilerek belirlenir.

İkamet izni başvurusu zorunlu mudur?

Banka mevduatı yolunda ikamet izni başvurusu zorunludur ve vatandaşlık başvurusundan önce yapılması gerekir. Başvuru, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 31'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında İl Göç İdaresi Müdürlüğü nezdinde yapılır ve büro tarafından takip edilir. Başvuru anında müvekkilin Türkiye'de bizzat bulunması aranır.

Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki görüş oluşturmaz. Dosyaya özgü değerlendirme ilk görüşmede yapılır.

Banka Mevduatı Yolu

Banka mevduatı yolu hakkında görüşme

Av. Abdulsamed Burak Turak, 5901 sayılı Kanun'un 12'nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki dosyaları 2019 yılından bu yana yürütmektedir. İlk görüşmede başvuru şartlarının sağlanıp sağlanmadığı, uyrukluğa göre aranan belgeler, öngörülen süre ve dosyanın kapsamı ele alınır.

Randevu oluşturun ← Başvuru yolları