Körfez Ülkeleri Vatandaşları Bakımından Yatırım Yoluyla Türk Vatandaşlığı

Kanuni Dayanak

Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerindeki yatırımcılar ve aileleri bakımından yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, kanunla düzenlenmiş bir yoldur. Bu yazı, dayanağı oluşturan mevzuatı, 2026 itibarıyla yürürlükteki eşikleri ve Körfez ülkeleri vatandaşlarının Türk mevzuatı karşısındaki durumunu ortaya koymaktadır. Genel hukuki bilgi niteliğindedir; somut bir dosyaya ilişkin görüş içermez.

Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 12. maddesine dayanır; anılan madde, Türkiye'ye belirli bir yarar sağlayan yabancılara Cumhurbaşkanı kararı ile istisnai olarak vatandaşlık kazandırılmasına imkân tanır. Yatırım eşikleri ve şartları, 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesi ile Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in (2010/139) 20. maddesinde belirlenmiştir.

Çerçevenin iki özelliği Körfez ülkeleri başvurucuları bakımından önem taşır. Birincisi, yatırıma esas değerin en az üç yıl elde tutulması ve bunun ilgili kurumca tespit edilmesi gerekir; süre, banka mevduatında blokaj tarihinden, gayrimenkulde tapu devri tarihinden itibaren işler. İkincisi, nihai karar bir Cumhurbaşkanı kararıdır; kararın zamanlaması İçişleri Bakanlığı'nın iş yüküne bağlı olup avukatın denetiminde değildir.

İki Temel Yatırım Yolu

Banka Mevduatı Yolu (500.000 ABD doları)

Mevduat yolu, Türkiye'de faaliyet gösteren bir bankada asgari 500.000 ABD doları (veya muadili döviz ya da Türk lirası) tutarında mevduatın üç yıl süreyle çekilmemesi taahhüdüyle tutulmasını ve bu durumun Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) nezdinde tespit edilmesini gerektirir. Vatandaşlık başvurusundan önce ikamet izni başvurusu yapılması zorunludur. Yatırıma konu döviz, Merkez Bankası'na satılarak Türk lirasına çevrilir ve Türk lirası karşılığı blokede tutulur; faiz bu tutar üzerinden işler. Müvekkile, süre boyunca kendi mevduatını izleyebilmesi için tam kapsamlı internet bankacılığı erişimi sağlanır.

Gayrimenkul Yolu (400.000 ABD doları)

Gayrimenkul yolu, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) tarafından tespit edilen asgari 400.000 ABD doları değerinde taşınmaz edinimini ve tapu kütüğüne üç yıl süreyle satmama şerhi konulmasını gerektirir. Yabancı alıcılar, bedelin döviz olarak ödenmesi dâhil şartların sağlanması hâlinde, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 13/i maddesi kapsamında ilk teslimlerde katma değer vergisi istisnasından yararlanabilir. İki yol arasındaki tercih; yatırımcının amacına, nakit durumuna ve vatandaşlık sonrası planına göre belirlenir.

Uyrukluk Bakımından Durum

Türk mevzuatı, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Katar vatandaşlarını kapsam dışında bırakmamaktadır. Türkiye, taşınmaz edinimi bakımından uyrukluğa dayalı sınırlı sayıda kısıtlama uygulamakta olup, bu kısıtlamalar belirli ikili ve uluslararası koşullardan kaynaklanmaktadır. Körfez ülkeleri vatandaşları bu kısıtlı kategoriler içinde yer almamakta ve ilke olarak her iki yola da başvurabilmektedir.

Ülkelere Göre Durum

Aşağıda her bir Körfez ülkesi vatandaşının Türk mevzuatı karşısındaki durumu belirtilmiştir. Büro, uyrukluk esasına dayalı bir ayrım yapmaz.

Birleşik Arap Emirlikleri

BAE vatandaşları, banka mevduatı veya gayrimenkul yollarından birine başvurabilir.

Suudi Arabistan Krallığı

Suudi Arabistan vatandaşları, her iki yola da başvurabilir.

Kuveyt Devleti

Kuveyt vatandaşları, her iki yola da başvurabilir.

Katar Devleti

Katar vatandaşları, her iki yola da başvurabilir.

Seyahat Erişimi Bakımından Durum Tespiti

Körfez ülkelerinin pasaportları hâlihazırda geniş bir seyahat erişimi sağlamaktadır. Üçüncü tarafların yayımladığı 2026 endekslerine göre BAE pasaportu yaklaşık 187 ülkeye vizesiz veya kapıda vize ile giriş imkânı vermekte; Katar, Kuveyt ve Suudi Arabistan pasaportları da geniş bir erişim sunmaktadır. Türk pasaportu için yayımlanan sayılar 2026 itibarıyla yaklaşık 110–114 aralığındadır ve Türk pasaportu hâlihazırda Schengen bölgesi, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Kanada bakımından vizesiz giriş sağlamamaktadır.

Bu tespitten çıkan sonuç açıktır: Körfez ülkeleri vatandaşlarının çoğu bakımından Türk vatandaşlığının işlevi seyahat erişimi değildir. İşlev başka alanlardadır — bölgesel bir ekonomide hukuken kayıtlı bir konum, tapuya tescilli mülkiyet, Avrupa ile Orta Doğu ve Orta Asya arasında bir ticaret ve ikamet üssü, aile ve intikal planlaması. Bu unsurlar aşağıda ele alınmaktadır. Seyahat erişimine ilişkin veriler üçüncü taraflarca yayımlanmakta ve zaman içinde değişmekte olup, karar öncesinde güncel kaynaklardan teyit edilmelidir.

Vergilendirme — Anlaşmalar ve Yirmi Yıllık İstisna

Türkiye, Körfez ülkeleriyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarına taraftır; bu anlaşmalar vergilendirme yetkisini ülkeler arasında paylaştırmakta ve mahsup ya da istisna yoluyla giderim öngörmektedir. Türkiye ile Katar arasındaki anlaşma yürürlüktedir; Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt ile de anlaşmalar bulunmaktadır. Bir anlaşmanın somut bir kişiye uygulanması, mukimlik durumuna ve gelirin türü ile kaynağına bağlıdır.

Ayrıca, 4 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7582 sayılı Kanun ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na Mükerrer 20/D maddesi eklenmiş; Türkiye'de mukim hâline gelen ve önceki üç takvim yılında Türkiye'de ikametgâhı ile vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin yurt dışı kaynaklı gelirleri yirmi yıl süreyle gelir vergisinden istisna tutulmuştur. İstisna yalnızca yurt dışı kaynaklı gelire ilişkindir; Türkiye kaynaklı gelir genel hükümlere tabidir. Türkiye'de bir üs kuran uluslararası hareketli bir Körfez yatırımcısı bakımından bu düzenleme önem taşıyabilir. Mukimlik, anlaşma hükümleri ve 7582 sayılı Kanun'daki istisna, yatırımcının mevcut yapılanmasıyla birlikte ve yetkili bir vergi danışmanı ile değerlendirilmelidir.

Körfez Yatırımcılarının Türkiye'de Konumlanma Nedenleri

2019'dan bu yana yürütülen dosyalarda Körfez ülkelerinden müvekkillerin belirttiği nedenler tanıtım değil yapı ile ilgilidir:

• Varlık dağılımı — bölgesel bir taşınmaz piyasasında doğrudan ve tapuya tescilli mülkiyet.
• Bölgesel üs — Körfez, Avrupa ve Orta Asya arasında konumlanmış bir ikamet ve iş platformu.
• Ticari erişim — Türk piyasasında şirket kuruluşu, bankacılık ve ticari faaliyet.
• Aile ve intikal — eş ve bakmakla yükümlü olunan çocukların aynı başvuru kapsamında yer alması.
• Seçenek — mevcut menfaatlerin yanında tutulan kalıcı bir hukuki statü.

Büronun Yürüttüğü İşlemler

Büro, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı dosyalarını 2019 yılından bu yana yürütmekte olup Arapça yazışma yapılabilmektedir. Temsil kapsamı genel olarak; yatırımın 12. maddedeki şartları karşılayacak biçimde yapılandırılması, mevduat yolundaki başvurucular bakımından zorunlu ikamet izni işlemlerinin yürütülmesi, vekâletname kapsamında başvuru sürecinin takibi ve gayrimenkul dosyalarında tapu düzeyinde hukuki temsil ile katma değer vergisi istisnasının değerlendirilmesini içerir. Başvurunun incelenmesi İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülür; süreler Bakanlığın iş yüküne bağlı olup avukatın denetiminde değildir. Başvurunun sunulmasından karara kadar geçen süre uygulamada 3–5 ay olarak seyretmekte, vekâletnamenin düzenlenmesinden itibaren hesaplandığında toplam süre daha uzun olmaktadır.

Yatırımcının, ikamet izni başvurusu ile vatandaşlık başvurusu için Türkiye'de bizzat bulunması gerekir. İki başvuru arasında dört ilâ beş iş günü bulunmakta ve her iki aşamada biyometrik veri alınmaktadır; uygulamada bu, yaklaşık bir haftalık tek bir seyahatle karşılanır. Sürecin tamamının Türkiye'ye gelinmeksizin yürütülmesi mümkün değildir.

Sık Sorulan Sorular

BAE vatandaşları yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanabilir mi?

Evet. Türk mevzuatı bakımından BAE vatandaşları, 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesi kapsamında banka mevduatı (500.000 ABD doları) veya gayrimenkul (400.000 ABD doları) yollarından birine başvurabilir.

Suudi Arabistan vatandaşları başvurabilir mi?

Evet. Suudi Arabistan vatandaşları, diğer uyrukluklarla aynı kanuni şartlarla her iki yola da başvurabilir.

Kuveyt vatandaşları başvurabilir mi?

Evet. Kuveyt vatandaşları her iki yola da başvurabilir.

Katar vatandaşları başvurabilir mi?

Evet. Katar vatandaşları her iki yola da başvurabilir.

Körfez ülkeleri vatandaşları kapsam dışında mıdır?

Hayır. Türkiye'nin uyrukluğa dayalı taşınmaz kısıtlamaları sınırlı sayıda ülkeye ilişkindir. Körfez ülkeleri bu kategoriler içinde yer almamaktadır.

2026 itibarıyla asgari yatırım tutarı nedir?

Banka mevduatı yolunda 500.000 ABD doları (blokaj tarihinden itibaren üç yıl, BDDK tespiti ile), gayrimenkul yolunda 400.000 ABD doları (tapu devri tarihinden itibaren üç yıl satmama şerhi, TKGM tespiti ile); dayanak 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesi ile Yönetmelik'in 20. maddesidir.

Türk pasaportu Körfez pasaportlarından daha geniş bir erişim sağlar mı?

Yayımlanan 2026 verilerine göre Körfez ülkelerinin pasaportları — özellikle BAE pasaportu — daha geniş bir ülke grubuna vizesiz erişim sağlamaktadır. Körfez ülkeleri vatandaşlarının çoğu bakımından Türk vatandaşlığının işlevi seyahat erişimi değil; bölgesel üs, taşınmaz mülkiyeti ve ticari erişimdir.

Türkiye ile Körfez ülkeleri arasında çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması var mıdır?

Türkiye, Körfez ülkeleriyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarına taraftır; Katar ile olan anlaşma yürürlüktedir. Anlaşma hükümleri, 7582 sayılı Kanun'daki yirmi yıllık istisna ile birlikte bir vergi danışmanı nezdinde değerlendirilmelidir.

Süreç ne kadar sürer?

Başvurunun incelenmesi İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülür ve Bakanlığın iş yüküne bağlıdır; avukatın denetiminde değildir. Uygulamada başvurunun sunulmasından karara 3–5 ay geçmektedir. Bu bir taahhüt değil, beklenen süredir.

Vatandaşlık aile bireylerini kapsar mı?

Başvuru kural olarak eşi ve bakmakla yükümlü olunan çocukları kapsar. Kapsamın somut olarak belirlenmesi ilk görüşmede yapılır.

Bu yazı Türk hukuku hakkında genel bilgi vermekte olup hukuki veya vergi danışmanlığı niteliği taşımaz. Belirli bir yatırım yapısının 5901 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki şartları karşılayıp karşılamadığı dosya bazında değerlendirilir. İnceleme, İstanbul Barosu'na kayıtlı Av. Abdulsamed Burak Turak ile yapılacak görüşmede yapılır.